Podstawy rysunku technicznego


  ppp

Rysunek techniczny

Konwencja graficznego przedstawiania maszyn, mechanizmów, urządzeń, konstrukcji, układów i systemów itp., dostarczająca pełnej informacji o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu. Rysunek techniczny jest formą idealizacji i uproszczenia rzeczywistych cech przedstawianych obiektów w celu ułatwienia ich opisu.
Aby rysunek techniczny mógł rzeczywiście spełniać rolę międzynarodowego języka wszystkich inżynierów i techników musi on być sporządzony według ściśle określonych zasad i przepisów. Zasady te z kolei muszą być stosowane i przestrzegane przez wszystkie kraje, które współpracują ze sobą w zakresie wymiany myśli naukowo - technicznej.
Przepisy regulujące m. in. rozmiary arkuszy, rodzaje linii, sposób podawania wymiarów, opis rysunku określają przepisy zwane Polskimi Normami. Opracowuje je Polski Komitet Normalizacyjny (w skrócie PKN).
Dawniej rysunek techniczny wykonywany był ręcznie na papierze lub kalce technicznej ołówkiem lub tuszem. Od połowy lat siedemdziesiątych zaczęto tworzyć systemy komputerowego wspomagania projektowania (CAD lub CADD), które w latach dziewięćdziesiątych ostatecznie wyparły ręczny rysunek techniczny z większości dziedzin.
Każda dziedzina inżynierii wypracowała swój własny zestaw reguł i styl rysunku technicznego.

Odmiany rysunku technicznego.

  • rysunek techniczny maszynowy
    • Rysunek złożeniowy rysunek całej maszyny, urządzenia, zespołu lub podzespołu ze wszystkimi elementami w jego skład wchodzącymi. Zwykle przedstawia pewną ilość widoków, przekrojów i detali. Może mieścić się na jednym arkuszu, lub zajmować ich większą ilość. Na rysunku złożeniowym umieszcza się tylko podstawowe, gabarytowe wymiary. Wszystkie elementy urządzenia muszą być zidentyfikowane i opisane w tabeli. Przy opisie elementu typowego odsyła się do katalogu lub odpowiedniej normy. Dla elementów nietypowych odsyła się do odpowiedniego rysunku wykonawczego. Na rysunku złożeniowym podaje się wszystkie instrukcje montażowe. Oznacza się też wszystkie pasowania.
    • Rysunek wykonawczy rysunek jednego elementu z uwzględnieniem wszystkich wymaganych przekrojów i detali (mogą być umieszczone na oddzielnym arkuszu). Element na rysunku wykonawczym musi być zwymiarowany w możliwie najpełniejszy sposób. Jeśli tylko jest to potrzebne, podaje się na rysunku wykonawczym informacje na temat tolerancji, sposobu wykańczania powierzchni i obróbki cieplnej elementu. Na rysunku podaje się także informację o materiale, z którego ma być wykonany oraz przybliżoną masę i moment bezwładności gdy to jest wymagane.
  • rysunek budowlany
  • rysunek elektryczny

Format arkusza

To standardowe rozmiary arkusza papieru stosowane powszechnie w drukarniach i rysunku technicznym.
Formaty arkuszy przeznaczonych do wykonania rysunków technicznych są znormalizowane (PN-80/N-01612). Prostokątny kształt arkusza rysunkowego został tak dobrany, żeby każdy arkusz dwa razy większy lub dwa razy mniejszy był podobny do pierwotnego, to jest aby stosunek boku dłuższego do krótszego był zawsze taki sam. W Polsce podstawowa norma arkuszy papieru jest zgodna z międzynarodową normą ISO 216. Najbardziej znanym formatem tego rodzaju jest A4 o wymiarach 297 x 210 mm.
Format Wymiary arkusza [mm] Rozkład na arkuszu A0
A0 841×1189 formaty rysunku
A1 594×841
A2 420×594
A3 297×420
A4 210×297
A5 148×210
A6 105×148
A7 74×105
A8 52×74

Obramowanie

Na każdym rysunku technicznym bez względu na to jakiego jest formatu należy wykonać obramowanie. Ramka powinna być wykonana linią ciągłą w odległości 5mm od krawędzi arkusza. Od strony wpięcia do skoroszytu margines można powiększyć do 200 mm

Tabliczka rysunkowa

Znaczną część objaśnień i uwag, dotyczących rysunku zawieramy w tabliczce rysunkowej, którą umieszcza się w prawym dolnym rogu arkusza tak aby przylegała do lini obramowania.
Tabliczka rysunkowa

Podziałki rysunkowe

Tylko w wyjątkowych przypadkach wielkość elementów na rysunku odpowiada rzeczywistej ich wielkości. W większości przypadków konieczne jest stosowanie podziałek (skali rysunkowej).
Podziałka może być zwiększająca, gdy element na rysunku jest większy niż w rzeczywistości, lub (częściej) podziałka zmniejszająca, gdy jest pomniejszony.
Standardowa wielkość:
  • podziałek zwiększających: 100:1, 50:1, 20:1, 10:1
  • podziałek zmniejszających: 1:2, 1:2,5*, 1:5, 1:10, 1:20, 1:25*, 1:50, 1:100, 1:200, 1:250*, 1:500
    * - podziałka dopuszczana, aczkolwiek nie zalecana.

Kolor w rysunku technicznym

Tradycyjny rysunek techniczny używał wyłącznie koloru czarnego lub ciemnoszarego (ołówkowego). Współczesne systemy komputerowego wspomagania projektowania w połączeniu z nowoczesnymi drukarkami i ploterami pozwalają używać koloru. Ze względu jednak na trudności w powielaniu rysunków kolorowych, częściej używa się różnych stopni szarości. Kolor oraz stopnie szarości znacznie polepszają wartości prezentacyjne rysunku technicznego oraz zwiększają jego czytelność.

Poznaliście podstawy zapraszam więc do wykonania ćwiczeń

Aktualizacja: 5.05.2007r.
Stronę opracował: © Piotr Podlaski
Zalecana rozdzielczość 800x600